नवी दिल्ली; प्रतिनिधी
होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील वाढत्या तणावामुळे जागतिक तेल पुरवठा धोक्यात आला असताना, भारताने आपली ऊर्जा सुरक्षा सुरक्षित करण्यासाठी मोठी पावले उचलली आहेत. रशियाकडून सवलतीच्या दरात मिळणाऱ्या तेलाची आयात सुरू ठेवण्यासाठी भारताने अमेरिकेकडे मुदतवाढीची विनंती केली आहे. १६ मे रोजी संपणाऱ्या या सवलतीच्या मुदतीपूर्वीच रशियाकडून होणारी आयात विक्रमी पातळीवर पोहोचली आहे.
युक्रेन युद्धानंतर रशियावर लादलेल्या निर्बंधांमधून भारताला काही विशेष सवलती मिळाल्या होत्या. मात्र, वॉशिंग्टनकडून सातत्याने ही खरेदी कमी करण्यासाठी दबाव वाढत आहे. २८ फेब्रुवारीपासून मध्य-पूर्वेत सुरू झालेल्या नव्या संकटामुळे तेल बाजारात मोठी अस्थिरता निर्माण झाली आहे. अशा परिस्थितीत, रशियाकडून मे महिन्यात प्रतिदिन २३ लाख बॅरल कच्च्या तेलाची विक्रमी आयात करण्यात आली आहे.
विशेष म्हणजे, एकीकडे कच्च्या तेलाची खरेदी वाढत असताना, भारताने अमेरिकेच्या निर्बंधाखाली येणारा रशियनLNG घेण्यास नकार दिला आहे. यामुळे रशियाचा मोठा माल सध्या सिंगापूरजवळ अडकून पडला असून, भारताने आपली सावध भूमिका स्पष्ट केली आहे.
२८ फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेले मध्य-पूर्वेतील संकट अधिकच गडद होत असताना, भारतीय अधिकाऱ्यांनी हे स्पष्ट केले आहे की स्थिर ऊर्जा पुरवठा सुनिश्चित करणे हे देशासाठी सर्वोच्च प्राधान्य आहे. तेल बाजारातील सततच्या अस्थिरतेचे व्यापक आर्थिक परिणाम होऊ शकतात, असा इशारा भारताने दिला आहे. एप्रिलमध्ये जारी केलेल्या नवीन परवान्यांमुळे त्या तारखेपर्यंत जहाजांवर चढवलेल्या रशियन तेल आणि पेट्रोलियम उत्पादनांच्या खरेदीला परवानगी मिळाली.
सवलतीची मुदत संपण्यापूर्वी भारतीय तेल शुद्धीकरण कंपन्या वेगाने खरेदी करत आहेत. मिळालेल्या माहितीनुसार, मे महिन्यात आतापर्यंत रशियाकडून होणारी कच्च्या तेलाची आयात प्रतिदिन विक्रमी २३ लाख बॅरलवर पोहोचली आहे. संपूर्ण महिन्याची सरासरी प्रतिदिन १९ लाख बॅरल असण्याचा अंदाज आहे.
रशियाच्या कच्च्या तेलाची विक्रमी खरेदी होऊनही, भारताने अमेरिकेच्या निर्बंधांखाली येणारा रशियन एलएनजीचा माल स्वीकारण्यास नकार दिला आहे, असे रॉयटर्सने वृत्त दिले आहे. या निर्णयामुळे, रशियाला जाणारी एलएनजीची किमान एक खेप सध्या सिंगापूरजवळ अडकून पडली आहे.
३० एप्रिल रोजी रशियाचे उपऊर्जा मंत्री पावेल सोरोकिन यांनी नवी दिल्लीत पेट्रोलियम मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांची या विषयावर भेट घेतली. ते जूनमध्ये चर्चेसाठी पुन्हा एकत्र येऊ शकतात.भारताकडे किती बफर स्टॉक आहे ?
देशात इंधनाची कोणतीही कमतरता नाही. सीआयआयच्या वार्षिक व्यवसाय परिषदेत बोलताना, केंद्रीय पेट्रोलियम मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांनी भारताच्या ऊर्जा साठ्यांविषयी माहिती दिली. ते म्हणाले की, भारताकडे सध्या ६९ दिवसांचा एलएनजी आणि ४५ दिवसांचा एलपीजी साठा आहे.
पुरी म्हणाले की, या साठ्यामुळे पुरवठा खंडित होण्याचा कोणताही तात्काळ धोका नाही. तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, देशांतर्गत पुरवठ्याची सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी सरकारने दैनंदिन एलपीजी उत्पादन ३६,००० टनांवरून ५४,००० टनांपर्यंत वाढवले आहे.
